Có những người phụ nữ không được lịch sử nhắc tên.

Nhưng họ đã hy sinh cả tuổi xuân của mình bằng một chữ rất đơn giản:

Chờ.

Sau năm 1975, khi người chồng bị đưa vào tù trại cải tạo, không ai biết ngày về là bao giờ.

Ba tháng?

Ba năm?

Hay mười năm?

Không một tờ giấy bảo đảm.

Không một lời hứa.

Chỉ là những đứa con thơ ngơ ngác hỏi:

– Má ơi… chừng nào ba về?

Người mẹ quay mặt đi, lén lau nước mắt.

– Rồi ba sẽ về…

Chính bà cũng không biết câu trả lời ấy có thật hay không.

Những năm tháng ấy, người vợ lính sống trong muôn vàn thiếu thốn. Ban ngày ra đồng, buôn thúng bán bưng, gánh hàng thuê. Đêm về vá áo cho con dưới ánh đèn dầu leo lét.

Có người thương cảnh mẹ góa con côi. Có người thật lòng. Có người ngỏ ý:

– Em còn trẻ… để anh lo cho mẹ con em. Đời còn dài, chờ làm gì…

Bà chỉ cúi đầu, im lặng. Một lúc sau mới nhỏ nhẹ:

– Cám ơn anh. Nhưng chồng em vẫn còn sống.

Người kia thở dài:

– Biết đến bao giờ ảnh mới về?

Bà nhìn về phía xa, nơi cuối con đường đất.

– Em cũng không biết… Nhưng em tin ảnh sẽ về.

Chỉ vậy thôi. Không phải vì bà không cô đơn. Không phải vì bà không cần một bờ vai. Mà vì trong lòng bà vẫn còn nguyên lời hứa ngày cưới.

“Dù giàu hay nghèo, dù hoạn nạn hay gian nan…”

Bao nhiêu lần nghe tin người này chết trong trại. Bao nhiêu lần nghe người kia mất vì bệnh. Đêm nào bà cũng cầu nguyện:

Xin Chúa gìn giữ người chồng nơi rừng sâu. Xin cho anh còn sống. Để một ngày nào đó…

Anh còn biết đường về nhà.

Mười năm. Có người chờ mười hai năm. Có người mười lăm năm.

Tuổi xuân lặng lẽ đi qua. Mái tóc đen ngày nào giờ đã lấm tấm bạc.

Ngày người đàn ông bước ra khỏi cổng trại cải tạo, chiếc áo rộng thùng thình trên thân hình gầy guộc.

Ông đứng trước căn nhà cũ.

Không dám gõ cửa.

Sợ… Sợ vợ đã đi lấy chồng. Sợ con không còn nhận cha.

Cánh cửa mở ra. Người phụ nữ đứng lặng. Hai người nhìn nhau rất lâu. Không ai nói được lời nào. Chỉ có nước mắt rơi. Bà mỉm cười:

– Em biết… thế nào anh cũng về.

Ông ôm lấy vợ, nghẹn ngào:

– Anh đã để em khổ quá…

Bà lắc đầu.

– Chỉ cần anh còn sống là được.

Có những cuộc tình không cần những lời yêu nồng cháy.

Chỉ cần một người đi. Một người đợi.

Và người đợi ấy đã giữ trọn lời thề suốt những năm tháng đen tối nhất của cuộc đời.

Đó là lòng chung thủy.

Đó là phẩm giá.

Và cũng là vẻ đẹp lặng lẽ của biết bao người vợ lính Việt Nam Cộng Hòa sau năm 1975.

Họ không làm nên lịch sử bằng súng đạn.

Nhưng họ giữ gìn một mái ấm bằng sự hy sinh, lòng thủy chung và niềm tin không bao giờ tắt.

Phạm Sơn Liêm.

 ----

Có những di sản không phải là nhà cửa. Không phải tiền bạc. Mà chỉ là một bộ quân phục đã bạc màu, một đôi giày trận đã bong đế và một tấm thẻ bài bằng kim loại đã gỉ sét theo năm tháng.

Người cha mặc bộ quân phục ấy lần cuối vào tháng Tư năm 1975.

Sau đó là những năm dài trong trại cải tạo. Khi trở về, ông gầy như một cái bóng. Bộ quân phục đã không còn được phép mặc nữa. Ông gấp thật ngay ngắn, đặt vào chiếc vali cũ rồi cất trên nóc tủ.

Ông chưa bao giờ kể nhiều về chiến tranh. Chỉ đôi lúc, ngồi một mình, ông mở chiếc vali, vuốt nhẹ lên hàng khuy áo đã ngả màu, rồi lặng lẽ đóng lại.

Ngày ông mất, người con trai là người dọn chiếc vali ấy. Bên trong vẫn còn nguyên bộ đồ lính VNCH. Chiếc mũ trận.

Chiếc dây nịt. Một đôi giày đã cứng như gỗ. Và tấm thẻ bài đã gỉ sét gần hết, nhưng tên người cha vẫn còn đọc được.

Người con trai cầm lên rất lâu. Anh không khóc. Chỉ thấy lòng mình nặng như đang cầm cả một đời người.

Bạn bè nhiều lần bảo:

— “Giữ làm gì mấy thứ này?”

Anh chỉ cười.

“Là của ba tôi.”

Thế thôi.

Anh không mặc bộ quân phục ấy.

Không chụp hình.

Không đem trưng bày.

Nó chỉ được treo trong một góc tủ quần áo, phủ bằng một tấm vải trắng.

Nhưng năm nào cũng vậy Đến ngày giỗ cha. Anh lại mở tủ. Đem bộ áo lính ra. Cắm điện bàn ủi. Cẩn thận vuốt từng nếp áo. Ủi thật thẳng hai tay áo. Vuốt từng nếp quần. Đánh bóng lại đôi giày cho sạch bụi. Lau chiếc dây nịt. Rồi dùng khăn mềm chà nhẹ tấm thẻ bài gỉ sét. Tấm thẻ chẳng thể sáng lên nữa.

Nhưng anh vẫn lau.

Như thể đang lau lại ký ức của cha mình.

Vợ anh từng hỏi:

“Ba mất lâu rồi… sao năm nào anh cũng ủi?”

Anh nhìn bộ quân phục thật lâu rồi đáp nhỏ:

“Ba không còn để mặc nữa…”

“…nhưng bộ đồ này vẫn xứng đáng được tươm tất.”

Căn nhà im phăng phắc.

Đứa con trai nhỏ đứng bên cạnh nhìn cha. Nó chưa hiểu chiến tranh.

Chưa hiểu Việt Nam Cộng Hòa.

Chưa hiểu cải tạo.

Nhưng nó nhớ hình ảnh ba mình cặm cụi ủi bộ quân phục cũ mỗi năm. Có lẽ nhiều năm sau nữa… Khi người con trai ấy lớn lên. Chiếc tủ gỗ sẽ lại mở ra. Bộ quân phục sẽ được lấy xuống. Bàn ủi sẽ lại nóng lên. Và tấm thẻ bài gỉ sét sẽ lại được lau bằng đôi bàn tay của một thế hệ khác.

Không phải để nuôi hận thù.

Mà để gìn giữ lòng biết ơn.

Bởi có những người lính đã đi hết cuộc đời trong âm thầm.

Và có những người con, suốt cả cuộc đời, chỉ lặng lẽ làm một việc rất nhỏ:

Ủi lại bộ quân phục của cha vào mỗi ngày giỗ.

Đó không chỉ là ủi một tấm áo.

Đó là giữ cho ký ức của một người cha không bao giờ bị nhăn theo năm tháng.

Phạm Sơn Liêm.

 Đăng từ trang: https://www.facebook.com/liem.pham.806140

 Lần Gặp Bác Hồ Tôi Bị Mất Trinh

  Bản gốc tác phẩm:  http://ukdautranh/2008/12

Năm 1964, tôi được cơ quan và Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam cho ra miền Bắc học văn hoá, đi bộ
trên 3 tháng vượt Trường Sơn ra Hà Nội. Trường Hành Chính gần Cầu Giấy, Hà Nội là nơi đón tiếp chúng tôi
đầu tiên. Năm đó tôi mới 15 tuổi. Bởi vì sống trong vùng tạm chiếm của Mỹ - Diệm nên hiểu biết của tôi về Bác
Hồ rất chi là ít ỏi.
Tôi đã sớm giác ngộ cách mạng, đã tham gia làm giao liên hợp pháp cho Thành uỷ, Biệt động thành Đà Nẵng
và Huyện uỷ Điện Bàn, Đại Lộc. Cho đến khi lên chiến khu, tôi được ba tôi và các chú trong cơ quan dạy bảo
thêm về tiểu sử của "Bác Hồ" - nhà ái quốc vĩ đại của dân tộc ta. Phải lúc bấy giờ " Bác " như là thần thánh
trong đầu tôi. Trước khi tôi ra miền Bắc, ba mẹ tôi ôm tôi ngồi trên chõng tre căn dặn : “Con ơi, ra đến miền
Bắc nếu được gặp Bác Hồ, con nói ba mẹ và gia đình mình cũng như các cô chú trong cơ quan gởi lời thăm
sức khoẻ của Bác. Con phải cố gắng học thật tốt để sau này về phụng sự quê hương nghe con”. Lúc đó tôi chỉ
biết im lặng.
Thật là vinh dự biết bao cho bản thân, gia đình và quê hương chúng tôi, tôi có tên trong danh sách gặp Bác
Hồ. Đó là lúc 17 giờ ngày 30/08/1964. Sau khi ăn cơm chiều về có lệnh tập trung, bác Tố-Hữu, người phụ
trách chung, nói : “Các cháu có danh sách sau đây ở lại cùng với anh
Hanh phụ trách đội thiếu niên tiền phong”. Bác Hữu đọc : “… Lập,
Lộc, Dung (con bác Nguyễn Hữu Thọ), Đệ, Hoà (Khánh Hoà), Độ,
Đâu và Thanh, Kiến (QNĐN)”. Bác Hữu nói : “Các cháu chuẩn bị tư
trang, sau 20 phút tập trung lên xe và được đi gặp Bác Hồ”. Nghe
vậy, tất cả chúng tôi có tên trong danh sách reo ầm cả lên làm vang
dội cả phòng. Trong lòng ai nấy đều phấn khởi chạy về phòng thay
áo quần, quàng khăn đỏ, chải đầu tóc gọn gàng rồi chạy xuống cầu
thang (lúc đó chúng tôi ở tầng 3 nhà A1 của Trường hành chính Hà
Nội). Xuống khỏi cầu thang chúng tôi thấy có 4 xe đậu trước cửa, 2
xe Vônga - 1 xe màu đen, 1 xe màu cà phê sữa - và 2 xe com măng
ca màu rêu. Tôi nhanh chân nhảy lên chiếc xe Vônga ở gần cùng với
Ba Đen và anh Hanh phụ trách. Đoàn chúng tôi gồm 16 người lên xe
đầy đủ. Chiếc xe từ từ lăn bánh rẽ tay trái đến cầu Giấy đi thẳng
đường đê Bưởi rồi rẽ phải vào đường Hoàng Hoa Thám, đến đường
Hùng Vương chạy từ từ và dừng lại. Một chú công an mở cổng và
đoàn chúng tôi đi bộ vào dọc theo con đường rải đá sỏi nhỏ, hai bên
trồng nhiều cây cảnh đều và gọn đẹp.
Gần đến nhà khách, chúng tôi thấy xuất hiện ông già mặc bộ đồ kaki màu xám với đôi dép cao su đen đang từ
từ đi ra nở nụ cười phúc hậu. Bỗng anh Hanh và tất cả chúng tôi reo lên : “Bác Hồ !” rồi thi nhau chạy đến ôm
chầm lấy Bác. Chúng tôi tranh nhau ôm chặt lấy Bác, còn Bác thì xoa đầu và vỗ lưng chúng tôi rồi Bác dẫn
chúng tôi cùng đi vào nhà và bước lên cầu thang tầng 2. Chúng tôi ríu rít như đàn chim được tụ về tổ ấm. Lên
khỏi cầu thang rẽ tay phải đi vào phòng họp mặt, lúc đó chúng tôi và các chú, các bác đi cùng với Bác ngồi
vào từng ghế quây quần xung quanh chiếc bàn lớn. Câu đầu tiên Bác nói : “Dân chố gộ có mặt đây không ?”
(ý nói vui người dân QNĐN). Bạn Dung ngồi gần chọc nách và nói “có ạ”. Bác nói tiếp : “Dân dưa cải mắm cái
có không ?” (ý nói chỉ người địa phương Quảng Ngãi), tất cả chỉ qua phía Ba Đen (người dân tộc Tây Nguyên)
Ba-Đen nói “có ạ”. Bác lại nói : “Dân đầu gấu (đầu gối chân) có không ?” (ý nói người quê ở Phú Yên, Khánh
Hoà, Bình Thuận). Tất cả chúng tôi rất khó chịu với sự giả tiếng và hỏi một cách kỳ cục của Bác, Sau đó Bác
chỉ qua phía bạn Hoà, rồi Bác nói tiếp : “Các cháu ăn mích chính ích ích thôi nghen” (ý nói quê ở Nam Bộ). Tất
cả lại chúng tôi lại không biết Bác nói gì nữa, sao bác dễu dỡ quá vậy, những gì tôi học được về Bác khi còn ở
miền Nam hoàn toàn ngược lại khi tôi gặp con ngươì bác thật sự.
Bác nói : “Hôm nay là ngày vui mà Bác cháu chúng ta gặp nhau như vậy chúng ta lại hát bài Kết đoàn”. Bác
vẫy tay bắt nhịp cùng chúng tôi, hội trường lúc này ngày càng tươi vui náo nhiệt. “Kết đoàn chúng ta là sức
mạnh, kết đoàn chúng ta là sắt gang ...”. Khi mà chúng tôi say sưa hát thì bác đi bóp vai những đứa con gaí,
tới chổ tôi thì bác không những xoa lưng tôi mà bac còn để cho bàn tay đi xuống hai bờ mông của tôi xoa xoa
bóp bóp làm cho tôi thâý rất là khó chịu, nhưng tôi không dám lên tiếng đành đứng yên chịu thôi. Trước mắt
chúng tôi là bánh cức chó và kẹo bột cám ngào đường và nước chè xanh mà Bác cho dọn sẵn, Bác nói : “Mời
các cháu cùng ăn với các bác cho vui”. Nói xong, Bác giới thiệu với chúng tôi : “Bác là Hồ Chí Minh, còn đây là
bác Phạm Văn Đồng, người dưa cải đấy ! Và đây là bác Trường Chinh, bác Võ Nguyên Giáp, bác Lê Thanh
Nghị, các bác ở Bộ Chính Trị hôm nay cũng có mặt với các cháu”. Bác đang nói thì thấy một ông già từ từ đi
vào, miệng cười, vừa đi vừa vỗ tay, Bác Hồ giới thiệu luôn : “Đây là bác Tôn của các cháu”, cả phòng lại vỗ
tay một lần nữa. Bác đi đến từng người trong chúng tôi và ôm hôn mỗi người một cái.
Đến lượt tôi được Bác hôn vào môi tôi một cách say đắm lưỡi của bác còn thò vào miệng tôi ngoáy ngoáy,
ngay lập tức tôi nhổm dậy và né khuôn mặt tôi qua một bên. Lúc này tôi muốn nói về tình cảm gia đình tôi, quê
hương tôi với Bác nhưng bàn tay của bác không chịu dừng lại sau bờ mông của tôi, còn tôi thì nghẹn ngào và
mắc cỡ rôì Bác lướt qua bạn bên cạnh. Tự dưng tôi chảy nước mắt, tôi thấy Bác Hồ này có gì kỳ cục quá
không giống như bác hồ mà chúng tôi học được trong miền Nam ... Bác nói : “Bây giờ có cháu nào đứng lên
hát cho các chú và các bác ở đây nghe một bài nào ?”. Lúc này các bạn nhìn lẫn nhau vì đột ngột quá và thấy
mắc cỡ không ai chuẩn bị kịp. Sau đó, anh Hanh chỉ Dung hát một bài. Bạn Dung hát : “Ngày con mới ra miền
Bắc con còn bé xíu như là cái hạt tiêu ...”, hát xong Dung nhận được một tràng vỗ tay khích lệ. Đến bạn Hoà
mạnh dạn đứng lên hát bài : “Vui họp mặt. Từ ngàn phương về đây cùng nhau đoàn kết cùng đi tới tương lai
...”, lại một tràng vỗ tay khích lệ nữa vang lên. Sau đó Bác nói : “Bác đại diện các chú ở đây căn dặn các cháu
mấy điều. Bác biết các cháu ngồi đây là ở khắp các địa phương của miền Nam, Bác muốn gặp tất cả các cháu
cũng như gia đình của các cháu và toàn thể đồng bào miền Nam song điều kiện chưa cho phép, đất nước
đang bị chia cắt nhưng các cháu tin tưởng một ngày không xa Tổ Quốc ta được thống nhất, gia đình chúng ta
được sum họp, Bác sẽ có điều kiện đi thăm hỏi. Các cháu viết thư hoặc nhắn tin cho gia đình là Bác và các
chú ở đây gửi lời thăm gia đình và bạn bè các cháu ở miền Nam”. Một tràng vỗ tay nữa lại vang lên trong
không khí trang nghiêm và ấm cúng. Bác Hồ nói tiếp : “Các cháu đã ra đến miền Bắc xã hội chủ nghĩa rồi đấy.
Bác mong các cháu ngoan, học giỏi để xứng đáng là cháu ngoan của Bác. Các cháu là những " hạt giống đỏ "
của đồng bào miền Nam gửi ra đây học tập cho nên phải làm sao cho xứng đáng với lòng mong mỏi đó. Bác
chúc các cháu ngoan, khoẻ, vui và học tập thật giỏi”. Nói xong, Bác Hồ quay qua bên cạnh hỏi : “Các chú có ý
kiến chi không ?” (ý hỏi ý kiến các bác trong Bộ Chính trị có mặt lúc đó). Các bác đều không nói thêm và tán
thành ý kiến với Bác. Bác nói tiếp : “Bây giờ các cháu xuống dưới xem phim”. Chúng tôi đứng lên và đi xuống
với Bác, bạn thì đi cạnh bác Tôn, bạn thì đi cạnh bác Đồng, bác Duẩn, bác Chinh, bác Giáp, bác Nghị ...
Vào phòng chiếu phim ở tầng 1, Bác chiêu đãi bộ phim thiếu nhi miền Nam đánh Mỹ (phim hoạt hình). Lúc đó
tự nhiên tôi thấy vinh dự đến lạ kỳ, một niềm vui khó tả, Bác Hồ ngồi cạnh tôi bác ôm chặc tôi, một tay choàng
qua vai tôi và xoa xoa lên ngực tôi bộ ngực mớí lớn của một cô gái miền Nam. Khi đèn phòng bật sáng Bác
hỏi về gia đình tôi và cuộc hành trình của tôi đi bộ vượt Trường Sơn hơn 3 tháng như thế nào kể cho Bác
nghe. Bác xoa đầu và hôn lên trán tôi hai cái rất lâu, tôi nhớ rất kỹ, tôi kể sơ về hoạt động giao liên của tôi cho
Bác nghe và nhớ đến lời căn dặn của ba mẹ tôi cùng các chú trong cơ quan, ba tôi ở chiến khu Đại Lộc
QNĐN thế nào. Ngồi một lúc, Bác đi qua bên con Hoa, Con Lan và tôi thâý bàn tay của bác cũng không bao
giờ chịu làm biếng.
Hãy nhìn kỷ gương mặt tên Quỷ Ấu Dâm Hồ Tặc
Đêm hôm đó tôi được một chị thư ký của bác nói nhỏ cho tôi biết là tôi hân hạnh được bác muốn cho gặp
riêng bác, có những chuyện bác muốn hỏi tôi nhưng vì sáng nay đông quá bác không tiện. Khi tôi cùng chị
Nhàng đi tớí chổ Bác ở thì tôi được chị Nhàng dẫn đi tắm rữa sạch sẽ và chị Nhàng nhìn tôi trong đôi mắt u
buồn và tội nghiệp. Tôi được chị Nhàng dẫn đi qua môt hành lang, và tới phòng ngủ của bác, chị Nhàng gõ
cữa 3 tiếng cánh cửa mở ra, chị Nhàng bảo tôi đi vào và chị xoay lưng bỏ đi. Khi tôi vào, Bác ôm chầm lấy tôi
hôn môi tôi, hai tay bác xoa nắn khắp người tôi, Bác bóp 2 bờ ngực nhỏ của tôi, bác bóp mông tôi, bác bồng
tôi lên thiều thào vào trong tai tôi :
- Để bác cấy hạt giống đỏ cho cháu, cháu mang về miền Nam cho bác nhé.
Bác bồng tôi lên gường hai tay bác đè tôi ra và lột áo quần tôi, Bác như một con cọp đói mồi. Sau một hồì
kháng cự tôi biết mình không thể nào làm gì hơn nên đành nằm xui tay ... Hai hàng lệ một cô gái miền Nam
vừa tròng 15 tuổi đã bị bác cướp đi mất cái trong trắng.
Những đêm sau mấy đứa con gái khác cũng được dẫn đi như tôi, tôi biết là chuyện gì sẽ xảy ra với chúng,
nhưng chúng tôi không ai dám nói vớí ai lời nào. Và qua cái chết của con Lành và con Hoà thì những ngày
sau đó chúng tôi sống trong hoang mang và sợ sệt không biết là khi nào tới phiên của mình.
Cho đến khi thống nhất nước nhà, ba mẹ tôi không còn nữa, đã hy sinh cho độc lập dân tộc song họ hàng tôi
vẫn vui lòng bởi vì tôi đã thay mặt gia đình và các cô chú trong cơ quan cũng như bạn bè tôi được vinh dự gặp
Bác Hồ. Nhưng có ai biết được rằng sau cái gọi là vinh danh gặp bác hồ là chuyện gì xảy ra đâu. Kể cã chồng
tôi khi hỏi tới trinh tiêt' của tôi, tôi cũng không dám nói vì anh ấy là một đảng viên cao cấp là một người lảnh
đạo của tỉnh QNDN. Tôi chỉ nói là khi đi công tác tôi bị bọn ngụy quân bắt tôi và hảm hiếp tôi, chứ làm sao tôi
dám nói tôi bị hảm hiếp lúc mơí 15 tuổỉ và bị hảm hiếp ngay phủ chủ tịch và chính là " Bác hồ " hảm hiếp tôi
cho chồng tôi nghe.
Bây giờ ngồi đây tự điểm mặt lại trong số chúng tôi được vinh dự gặp Bác Hồ hơn 40 năm trước đây, chúng
tôi đều trưởng thành, ngôì ngậm nguì nhớ laị những đứa bỏ xác laị trong phủ chủ tịch và không bao giờ về lại
được miền Nam. Tự nghĩ lại, chúng tôi thấy rất thấm thía lời Bác Hồ đã dạy : “Bác sẽ cấy những hạt giống đỏ
của của bác cho đồng bào miền Nam”.

Huỳnh Thị Thanh Xuân Quãng Nam - 

Đà Nẵng 02/09/2005

***

Hai vợ chồng vừa xong chuyện mua vé máy bay đi Chicago trên máy computer, rồi ra bếp ăn cơm chiều, Hòa hỏi chồng:

– Tụi mình nên mang quà gì cho Yang và Winnie nhỉ?

– Anh cũng đang suy nghĩ, đương nhiên là sẽ mang quà rồi, nhưng chúng ta nên chọn món quà ý nghĩa.

– Ý nghĩa là sao chứ, khó quá! Tuy Yang là ân nhân, nhưng tìm quà ý nghĩa cũng khó, cậu ấy còn trẻ, mới hơn 30 …

Hải suy nghĩ một hồi, rồi nói:

– Vợ chồng Yang là người gốc Đài Loan, tụi mình gốc Việt, cùng là Châu Á. Tất cả chúng ta đều ở Mỹ, họ ở Chicago, mình ở Seattle, nên cũng khó kiếm quà. Anh nghĩ, lần đầu mới gặp nhau, thể hiện sự biết ơn, lịch sự, tụi mình mua một loại chocolate và chai rượu đắt tiền nào đó, được không?

– Có vẻ trịnh trọng như đi tiệc á! Dù mình chưa gặp mặt họ ngoài đời, nhưng hơn hai năm nay, qua Facetime, chúng ta đã thấy Yang và vợ rất đơn sơ, giản dị, như hai đứa em thân thiết, không cầu kỳ kiểu cách.

– Hay là mình mua trang sức cho Winnie, ví dụ một chiếc vòng đeo tay, còn Yang là chiếc đồng hồ, họ sẽ đeo và sẽ nhớ kỷ niệm với vợ chồng mình!?

– Em vẫn thấy không phù hợp lắm! Thôi để từ từ tụi mình sẽ suy nghĩ thêm về món quà nhe.

Đêm hôm ấy, Hải đã ngủ say nhưng Hòa vẫn thao thức, nôn nao nghĩ đến chuyến đi gặp gỡ ân tình, với Yang, người ân nhân đã cứu mạng Hòa, cho Hòa được sống khi căn bệnh hiểm nghèo đang ở giai đoạn trầm trọng.

Cách đây 4 năm, vào giữa tháng Năm năm 2022, Hòa cảm thấy cơ thể rất mệt mỏi, lúc nào cũng buồn ngủ, miệng bị lở loét, chẳng muốn ăn uống gì. Tuy nhiên, Hòa không sốt, ho, không đau cổ đau họng, và cũng không bị sụt cân bất thường. Hòa lấy hẹn bác sĩ gia đình nhưng phải đợi hơn 2 tuần mới có hẹn. Không muốn chờ lâu, Hòa đi vô Virginia Mason Clinic, họ thử Covid, có khám bệnh nhưng không đưa ra kết luận nào. Qua một tuần, các triệu chứng đó biến mất, tất cả trở lại bình thường, rồi đến ngày hẹn bác sĩ, qua một số xét nghiệm máu, Hòa nhận kết quả bị Ung Thư Bạch Huyết Cầu (Leukemia).

Theo phác đồ điều trị của bác sĩ, Hòa sẽ phải hóa trị, xạ trị, rồi sẽ ghép tủy khi tìm được tủy phù hợp. Hòa bắt đầu được hóa trị từ tháng 6/2022, tóc rụng xác xơ, may mắn cơ thể Hòa không bị phản ứng mạnh, tuy có mệt mỏi chút ít. Thời gian này Hòa là outpatient, được trở về nhà và đến bệnh viện hóa trị theo lịch hẹn.  

Jang chụp với vợ sau khi lấy xong tủy năm 2022, chuẩn bị gửi qua Seattle, để cứu Hòa.

Việc hóa trị sau sáu tháng đã hoàn tất tốt đẹp, bác sĩ bảo Hòa không cần phải xạ trị, và bắt đầu tiến hành tìm tủy thích hợp để ghép tủy. Các anh chị ruột của Hòa đều sẵn sàng hiến tủy để cứu em mình, dù cuộc ghép tủy có thành công hay không đều là những thử thách gay go, Hòa vẫn vui mừng chờ đợi. Nhưng khi thử nghiệm xét tủy có lẽ một phần do các anh chị đều lớn tuổi, nên mức độ tủy thích ứng khá thấp, thế là giấc mộng ghép tủy của các anh chị không thành, đành phải đợi các mẫu tủy của những người hiến tặng. Hòa thất vọng nhiều, xong Hòa lại cầu nguyện Thiên Chúa để thêm sức mạnh thêm niềm tin và hy vọng đợi chờ vào tấm lòng tha nhân.

Như một giấc mơ, tháng 11 cùng năm, Hòa được bệnh viện báo tin, đã tìm được người hiến tủy, và sau đó hai tháng, tức là tháng 1/2023 Hòa được ghép tủy tại University of Washington Medical Hospital.

Cuộc ghép tủy thành công, nhưng ba tháng tiếp theo sau ca ghép tủy là thời gian có lúc Hòa ngỡ như mình “chết còn sướng hơn”. Tháng đầu tiên, các triệu chứng “side effects” ập đến trong kinh hoàng. Hòa bị tiêu chảy trầm trọng, liên tục, kiệt sức, rã rời, không lết nổi vào washroom, các y tá phải mang tã cho Hòa, và để sẵn cái “bô” ngay dưới gầm giường. Còn nữa, miệng Hòa lại bị lở lói, uống nước còn không được chớ nói gì ăn, và bác sĩ cho thông ống vào thực quản để tiếp thức ăn vào cơ thể Hòa. Hai tháng sau, phép lạ bắt đầu xuất hiện, dù chậm chạp, tình hình từ từ khả quan hơn, các triệu chứng bớt dần, sức khỏe Hòa hồi phục, được trở về nhà cùng chồng con.

Khoảng gần một năm sau, bệnh viện nơi Hòa thay tủy có cho biết thông tin của người hiến tủy. Đó là một chàng trai, họ Yang, 29 tuổi, người Mỹ gốc Đài Loan, sinh ra lớn lên và học Đại Học ở Michigan, yêu thích thể thao nhất là chạy marathon, hiện nay đang sống và làm việc ở Chicago. Vợ chồng Hòa nao nức mừng rỡ, liên lạc với Yang qua email. Khi đọc mail của Hòa, biết tủy của mình đã cứu sống Hòa vượt qua căn bệnh hiểm nghèo, Yang đã email trả lời đầy phấn khích, thật sự chung vui với Hòa.

Kể từ đó, Hòa-Hải thường xuyên liên lạc với Yang và Winnie là vợ mới cưới của Yang, có khi bằng tin nhắn, có khi Facetime, đặc biệt là mỗi dịp Thanksgiving và Giáng Sinh, họ cũng luôn đáp lại bằng những dòng nhắn thân tình. Dù luôn ước ao bay đến Chicago để thăm vợ chồng Yang nhưng đến nay, khi sức khỏe thật sự ổn định, công việc gia đình sắp xếp ổn thỏa, Hòa mới thực hiện được lời hứa cũng như ước mơ ấy.

Sáng sớm hôm sau, Hòa-Hải dậy sớm, mang hành lý lên xe uber tiến thẳng ra phi trường. Hòa luôn miệng nhắc Hải trông chừng cẩn thận thùng cua sống, là món quà hai vợ chồng mang đến cho nhà Yang-Winnie.

Máy bay đáp xuống O’Hare International Airport buổi trưa đầy gió và chan hòa ánh nắng (đúng là tên Thành Phố Gió). Hòa-Hải đón xe về khách sạn, đồng thời nhắn cho Yang biết đã đến Chicago đúng giờ, bình an. Sau khi nghỉ ngơi, tắm rửa, hai vợ chồng xuống dưới phố quanh khách sạn để ngắm cảnh chụp hình, chờ đến giờ đến nhà hàng ăn tối mà vợ chồng Yang đã chọn sẵn.

Vợ chồng Hòa- Hải và Yang-Winnie lần đầu gặp gỡ tại Chicago năm 2025

Hòa hồi hộp khi bước vào nhà hàng, Yang và vợ đã ngồi nơi bàn, Hòa nhận ra họ ngay lập tức, rồi xúc động bước đến, ôm Yang vừa đứng lên đón vợ chồng nàng. Tự nhiên nước mắt Hòa tuôn ra không kịp ngăn lại được, Hải đứng kế bên đưa tay vuốt lưng vợ, còn Yang dịu dàng mỉm cười vỗ về Hòa bằng tiếng Mỹ, đại khái là:

– Cám ơn anh chị đã đến, chúng ta đã được gặp nhau bằng xương bằng thịt hôm nay, và Tạ ơn Chúa khi được nhìn thấy chị thật khỏe mạnh.

Hòa bật khóc:

– Yang ơi, nếu không có tủy của Yang thì giờ này tôi đâu có mặt ở đây được chớ! Tôi khóc vì hạnh phúc.

Sau phút giây cảm xúc đó, bốn người ngồi vào bàn ăn, vui vẻ hỏi han chuyện trò. Hòa nhắc Yang kể lại sự tình của việc hiến tủy. Yang nhớ đó là lúc còn là cậu sinh viên Đại học Michigan, rồi … ham vui theo bạn bè, ghi tên hiến máu hiến tủy khi trường Đại Học kêu gọi, đó là năm 2011. Rồi sau đó Yang ra trường, về Chicago làm việc, chẳng còn nhớ đến chuyện tình nguyện hiến tủy năm xưa. Cho đến một ngày tháng 11 năm 2022, tức là hơn 10 năm sau, Yang nhận được điện thoại của bệnh viện ở Michigan, hỏi Yang có vẫn muốn hiến tủy vì tủy của Yang rất phù hợp với một phụ nữ bị Ung Thư Máu đang nằm trong phòng ICU của bệnh viện Seattle. Dĩ nhiên, Yang vẫn có thể từ chối, vì chẳng có hợp đồng ràng buộc nào cả, nhưng Yang quyết định, rủ Winnie, cùng bay về Michigan tiến hành lấy tủy.

Yang mở phone ra, cho Hòa-Hải xem tấm hình Yang và Winnie chụp với bịch tủy vừa mới lấy xong, mà sau đó bệnh viện Michigan chuyển gấp về Seattle, với niềm tin, hy vọng sẽ cứu được người phụ nữ là Hòa, đang cần.

Để rồi giờ đây, bốn người ngồi ăn tối cùng nhau, vẫn còn ngập tràn niềm hạnh phúc, về sự diệu kỳ của cuộc đời mà lòng nhân ái đã đem người ta đến gần nhau, như gia đình thân mến.

Xong bữa tối cũng khá trễ, Yang và Winnie đề nghị được đưa Hòa-Hải về thăm nhà họ, rồi họ sẽ đưa Hòa-Hải về lại khách sạn. Căn nhà nhỏ bé của đôi vợ chồng son thật xinh xắn, thú vị hơn là họ cũng nuôi con chó, y như loại chó của Hòa-Hải ở Seattle, thế là cuộc nói chuyện thêm rộn rã về niềm vui chăm sóc thú cưng.

Hai ngày tiếp theo ở Chicago, Hòa-Hải đi thăm các địa điểm nổi tiếng của thành phố, Hòa thích ngắm dòng sông chạy qua giữa lòng phố xá sầm uất, cảnh đẹp như một New York thu nhỏ.

Buổi tối trước ngày Hòa-Hải bay về Seattle, vợ chồng Yang-Winnie đến khách sạn thăm, rồi đưa ra giỏ quà tặng, là những trái mướp, trái bầu căng tròn, xanh mướt. Hòa thích thú:

– Ôi, hôm bữa ghé nhà, tôi có thấy vườn tược gì đâu?

Winnie tươi cười:

– Vì thùng cua của anh chị cho nhiều quá, chúng tôi đem chia bớt cho ba má Yang sống ở phía nam thành phố Chicago, cả nhà chúng tôi cùng ăn cua, ngon lắm chị ơi! Rồi ba má Yang góp ý nên hái mướp hái bầu trong vườn nhà ba má để tặng lại cho anh chị. Cây nhà lá vườn, ba má Yang mát tay lắm, năm nào cũng rau củ đầy vườn, để tặng cho hàng xóm xung quanh.

Hòa vui vẻ:

– Winnie biết không, trái mướp này đem về nhà, tôi sẽ nấu canh cua mướp, ngon tuyệt vời! Còn mấy trái bầu sẽ luộc chấm thịt kho mắm kho. Những món này là đặc sản của món Việt khi nào Yang và Winnie đến Seattle tôi sẽ đãi hai bạn, và còn rất nhiều món ngon khác của người Việt tôi muốn hai bạn được thưởng thức.

Tiễn Yang-Winnie ra về, Hòa quay qua nói với Hải:

– Anh thấy chưa, ý kiến của em tặng cua cho họ thật ý nghĩa, vì cua Seattle nổi tiếng, còn hơn là tặng rượu, chocolate hoặc trang sức đắt tiền như anh đề nghị, vừa khách sáo, chưa chắc đúng như sở thích của họ.

Hải tiếp lời vợ:

– Và họ đã đáp lại chúng ta bằng “đặc sản” vườn nhà, cũng thật là chân tình, đơn sơ, dễ thương như con người của họ.

Trên máy bay vừa cất cánh, Hòa tựa lưng vào ghế, nhìn xuống thành phố Chicago vừa đã trở thành thân thương, hài lòng mãn nguyện vì chuyến đi gặp gỡ ân nhân, ân tình đã diễn ra thật tốt đẹp.

Thực ra, trước chuyến đi này, Hòa-Hải đã có vài chuyến “road trips” ân tình khác, trong nội địa xung quanh Seattle, hoặc gần kề tiểu bang như San Jose, Portland thăm bạn bè, gia đình họ hàng hai bên, sau khi Hòa được thay tủy, hồi sinh, để bày tỏ sự cám ơn chân thành đến với những người thân yêu, đã ở bên Hòa-Hải từ những ngày đầu chiến đấu với căn bệnh hiểm nghèo.

Đặc biệt, còn có cả chuyến lái xe xuyên biên giới, đến tiểu bang Alberta, Canada thăm một người chị thân quen từ những ngày ở chung trại tỵ nạn Panatnikhom hơn 30 năm trước. Vợ chồng chị đã từng đến Seattle gặp Hòa-Hải.  Chị ấy, cũng là một trong những người thân của nhóm “Hướng Đạo Trại Tỵ Nạn” trên Facebook theo dõi toàn bộ quá trình Hòa được trị bệnh, thường xuyên nhắn tin, thăm hỏi và cầu nguyện cho Hòa, nhất là những ngày sự sống mong manh khi Hòa nằm trong phòng ICU.

Cuộc đời Hòa thật may mắn nhận được nhiều ưu ái của Thiên Chúa, của Yang, của gia đình và bạn bè xung quanh. Hơn ba năm qua, kể từ ngày được ghép tủy thành công, cuộc sống gia đình Hòa-Hải đã trở lại nhịp sống bình thường. Hải vẫn làm Boeing Vendor, Hòa vừa trở lại đi làm cho một hãng điện tử từ nửa năm nay, con trai lớn có việc làm ở Delaware, con trai nhỏ làm chung hãng điện tử với Hòa. Mỗi bốn tháng Hòa đều đặn đi kiểm tra sức khỏe theo yêu cầu của bác sĩ, và lần nào cũng có kết quả chỉ số máu như người bình thường.

Hòa tự nhủ, kể từ ngày máu mới của Hòa là máu của Yang, trở thành “chị em”, Hòa sẽ sống từng phút giây với tấm lòng cảm tạ tri ân, hạnh phúc với từng điều nhỏ nhặt nhưng vô cùng quý giá của cuộc sống mỗi ngày. Cảm xúc này, tâm tình này, chỉ có những ai đã từng ở bên bờ sinh tử, hôn mê dài ngày trong phòng ICU… mới thấu hiểu rõ nhất.

Hòa nhắm mắt mơ màng, vì không còn thân nhân nào bên Việt Nam nên vợ chồng Hòa không nghĩ đến chuyện về quê hương. Đi du lịch đó đây trên thế giới là dự định tương lai, nhưng trước mắt trong tầm tay, Hòa muốn tận hưởng và tạ ơn cuộc đời, tạ ơn quê hương thứ hai, Mỹ Quốc, bằng những chuyến đi, dù là road trips hay đi máy bay, thăm hết nước Mỹ. Năm mươi tiểu bang, biết bao nhiêu thành phố, làng mạc, cảnh quan hùng vĩ, đến bao giờ mới đi hết. Và có một nơi mà Hòa vẫn nói với chồng, muốn đi thăm mỗi năm, đó là Chicago ân tình.

Hòa nhìn qua khung cửa máy bay, Chicago dần dần nhỏ lại phía dưới, tạm biệt Thành Phố Gió, và hẹn tái ngộ lần sau.

Chắc chắn là như thế!

Edmonton, Tháng 7/2026

KIM LOAN

Nguồn: https://vvnm.vietbao.com/a248330/chicago-an-tinh

Nền đại học miền Nam Việt Nam từ 1955 đến 1975 là một mô hình hỗn hợp độc đáo, vừa mang dấu ấn hàn lâm tinh hoa của Pháp, vừa chuyển dần sang mô hình đại chúng thực dụng của Hoa Kỳ. Trong đó, sự tồn tại song song của hai hình thức: đại học thi tuyển và đại học ghi danh đã tạo nên một hệ thống vừa mở rộng cơ hội học tập, vừa đảm bảo chất lượng cho những ngành then chốt.

1. Đại học ghi danh – Biểu tượng của giáo dục đại chúng:

Đây là hình thức mà người học chỉ cần có bằng Tú tài II là được ghi danh vào học, không phải qua kỳ thi tuyển sinh riêng. Các phân khoa điển hình là Văn khoa, Luật khoa, Khoa học thuộc Viện Đại học Sài Gòn.

Ưu điểm:

Thứ nhất, nó thể hiện triệt để triết lý giáo dục nhân bản, dân tộc, khai phóng. Mọi thanh niên có khả năng, không phân biệt giàu nghèo, địa phương, tôn giáo, đều có cơ hội bước vào đại học. Học phí ở các trường công lập hoàn toàn miễn phí, xóa bỏ rào cản tài chính. Đây là bước tiến rất lớn so với mô hình Pháp trước đó chỉ đào tạo một số ít tinh hoa.

Thứ hai, nó đáp ứng được nhu cầu bùng nổ về nhân lực có trình độ sau 1954, khi gần một triệu đồng bào di cư vào Nam và nhu cầu xây dựng quốc gia tăng cao. Chỉ trong 20 năm, tổng số sinh viên đã tăng từ vài nghìn lên khoảng 150.000 người vào năm 1975.

Thứ ba, mô hình ghi danh tạo ra một môi trường học thuật tự do, tự trị. Sinh viên được tự chọn chứng chỉ, tự chọn giáo sư, học theo tín chỉ. Người không thích ngành này có thể ghi danh thêm ngành khác. Điều này nuôi dưỡng tinh thần tự học, tự nghiên cứu, rất khác với việc học theo lớp niên chế gò bó.

Khuyết điểm:

Khuyết điểm lớn nhất là sự quá tải và thiếu kiểm soát chất lượng đầu ra. Lấy ví dụ Đại học Văn khoa Sài Gòn giai đoạn 1959-1963, lớp Dự bị có lúc sinh viên phải ngồi cả dưới đất, phải ném tập sách vào giữ chỗ. Giảng đường vài trăm chỗ mà có khi hơn nghìn sinh viên.

Vì đầu vào mở hoàn toàn, nhưng đầu ra lại thi rất khó theo chế độ chứng chỉ, nên tỷ lệ rớt, bỏ học rất cao. Nhiều người ghi danh 4-5 năm vẫn chưa lấy đủ chứng chỉ để ra trường. Điều này dẫn đến lãng phí nguồn lực xã hội, sinh viên kéo dài thời gian học, vừa học vừa làm, chất lượng đào tạo không đồng đều.

Ngoài ra, việc miễn phí hoàn toàn và không giới hạn chỉ tiêu khiến ngân sách giáo dục luôn eo hẹp. Trong khi ngân sách quốc gia phải dành hơn 40% cho quốc phòng, chỉ khoảng 7% cho giáo dục, việc duy trì các đại học ghi danh khổng lồ là một gánh nặng.

2. Đại học thi tuyển – Biểu tượng của giáo dục tinh hoa:

Ngược lại, các trường thi tuyển như Y khoa, Dược khoa, Nha khoa, Sư phạm, Quốc gia Hành chánh, Kỹ thuật Phú Thọ thì áp dụng chế độ thi tuyển vô cùng khắc nghiệt.

Ưu điểm:

Ưu điểm rõ nhất là chất lượng. Vì chỉ tiêu có hạn, tỷ lệ chọi có thể lên tới 1/10 hoặc 1/20, nên những người trúng tuyển thực sự là những người xuất sắc nhất. Chương trình học được thiết kế chặt chẽ, kỷ luật, học theo lớp, thực hành nghiêm ngặt. Nhờ vậy, bác sĩ, dược sĩ, kỹ sư, giáo sư tốt nghiệp từ các trường này có trình độ được quốc tế công nhận, nhiều người sau 1975 ra nước ngoài hành nghề được ngay.

Thứ hai, nó đảm bảo hiệu quả đầu tư công. Vì đào tạo các ngành này tốn kém, đòi hỏi phòng thí nghiệm, bệnh viện thực tập, nên nhà nước không thể đào tạo đại trà. Việc thi tuyển giúp chọn đúng người, dùng đúng chỗ. Đặc biệt, sinh viên Sư phạm và Quốc gia Hành chánh còn được cấp học bổng hàng tháng, được xem là công chức tập sự, tạo động lực rất lớn và gắn trách nhiệm phục vụ sau khi ra trường.

Thứ ba, tính công bằng tuyệt đối trong thi tuyển. Việc tuyển chọn chỉ dựa trên điểm thi, không xét lý lịch gia đình. Con của một gia đình nghèo hoàn toàn có thể đậu Y khoa nếu học giỏi, và sau khi ra trường có địa vị xã hội vững chắc. Đây là con đường thăng tiến xã hội quan trọng.

Khuyết điểm:

Hạn chế lớn nhất là tính đào thải quá sớm và áp lực tâm lý khủng khiếp. Hệ thống giáo dục miền Nam vốn đã có 4 kỳ thi loại trừ liên tiếp: Tiểu học, Trung học đệ nhất cấp, Tú tài I, Tú tài II với tỷ lệ đậu Tú tài I chỉ 15-30% và Tú tài II chỉ 30-45%. Sau khi vượt qua tất cả để có Tú tài II, học sinh giỏi lại phải đối mặt với một kỳ thi tuyển còn khó hơn nữa vào Y, Dược.

Điều này tạo ra một xã hội trọng thi cử, học sinh phải học luyện thi vất vả. Những người không đậu vào trường thi tuyển buộc phải dạt sang hệ ghi danh, đôi khi không đúng với nguyện vọng, gây chán nản.

Mặt khác, vì chỉ tiêu quá ít, miền Nam trước 1975 luôn thiếu trầm trọng bác sĩ, kỹ sư. Đến năm 1974, cả miền Nam chỉ có khoảng hơn 100.000 sinh viên đại học cho 20 triệu dân, trong đó số sinh viên ngành kỹ thuật chỉ chiếm 0,5%. Nhu cầu phát triển công nghiệp và y tế không được đáp ứng đủ.

3. Nhận định chung:

Hai mô hình này thực chất là bổ sung cho nhau. Đại học ghi danh lo phần phổ cập tri thức, tạo ra một tầng lớp trung lưu có học thức, biết luật, biết văn chương, khoa học cơ bản. Đại học thi tuyển lo phần đào tạo cán bộ chuyên môn cao cấp, nòng cốt cho bộ máy nhà nước và xã hội.

Cái hay của miền Nam trước 1975 là đã không chọn một cực đoan. Nếu chỉ có thi tuyển, giáo dục sẽ thành đặc quyền của thiểu số. Nếu chỉ có ghi danh, sẽ thiếu đi những chuyên gia đầu ngành. Sự kết hợp này, dù còn nhiều bất cập do chiến tranh và thiếu thốn, vẫn là một thử nghiệm đáng tham khảo về việc làm sao vừa mở rộng cơ hội học tập, vừa giữ được chất lượng đỉnh cao.

Nguyen Thyanh

Nguồn: https://www.facebook.com/baovietluan

Hình minh hoạ của cựu chiến binh Hoa Kỳ.

Trong cuộc đời của một người phụ nữ, có những lựa chọn mang theo cả một định mệnh. Có người chọn giàu sang, có người chọn danh vọng, có người chọn cuộc sống bình yên không sóng gió. Riêng tôi, năm ấy, tôi đã chọn trao cả tuổi xuân, tình yêu và cuộc đời mình cho một người lính của Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa.

Đó là niềm vinh dự lớn lao nhất trong đời tôi.

Cho đến hôm nay, dù mái tóc đã điểm bạc, dù thời cuộc đã đổi thay biết bao lần, tôi vẫn luôn ngẩng cao đầu mà nói rằng: Tôi chưa bao giờ hổ thẹn, chưa bao giờ hối tiếc, càng không bao giờ hối hận vì đã làm vợ một người quân nhân Việt Nam Cộng Hòa.

Ngược lại, đó là điều khiến tôi hãnh diện nhất.

Hình minh hoạ của manhhai.

Tôi yêu chàng không chỉ vì tình yêu đôi lứa. Tôi yêu và kính phục nơi chàng một lý tưởng sống cao đẹp. Tôi yêu người đàn ông đã sẵn sàng đặt vận mệnh Quốc Gia lên trên quyền lợi cá nhân. Tôi yêu người thanh niên năm nào đã khoác lên mình màu áo trận để bảo vệ tự do cho đồng bào, để giữ gìn quê hương khỏi họa ngoại xâm và chủ nghĩa Cộng Sản vô thần, độc tài, độc đảng.

Ngày tôi trao thân gửi phận cho chàng, tôi biết mình không lấy một người đàn ông bình thường. Tôi lấy một người lính. Tôi lấy một người đã chọn con đường gian nan nhất để bảo vệ quê hương. Tôi lấy một người có thể ra đi bất cứ lúc nào theo tiếng gọi của Đơn Vị, của Trách Nhiệm, của Tổ Quốc.

Người ta thường nói đời lính nhiều gian khổ. Điều đó đúng. Nhưng điều đáng quý nhất nơi người lính Việt Nam Cộng Hòa không chỉ là lòng can đảm ngoài chiến trường, mà còn là tư cách làm người.

Tôi kính phục chồng tôi không phải vì chàng mang súng. Tôi kính phục vì chàng sống ngay thẳng, trọng danh dự, biết yêu thương đồng bào, biết bảo vệ kẻ yếu và luôn đặt trách nhiệm lên trên quyền lợi riêng của mình.

Tôi yêu người thanh niên năm nào đã khoác lên mình màu áo lính để bảo vệ tự do cho đồng bào, để giữ gìn quê hương khỏi họa ngoại xâm và Chủ Nghĩa Cộng Sản ngoại lai, vô thần.

Tôi còn nhớ những ngày chiến tranh khốc liệt.

Những đêm dài nghe tiếng súng vọng về từ phương xa.

Những lần nhận được thư chàng, tôi mừng đến rơi nước mắt.

Những lần nhiều tuần lễ không có tin tức, lòng tôi như lửa đốt.

Tôi biết mỗi lần chàng ra đi là một lần đối diện với sinh tử.

Nhưng tôi chưa bao giờ ngăn cản.

Bởi tôi hiểu rằng có những bổn phận thiêng liêng hơn hạnh phúc riêng của hai người.

Nếu những người đàn ông đều chọn ở nhà để được an thân thì ai sẽ bảo vệ quê hương?

Nếu tất cả đều sợ gian khổ thì ai sẽ đứng nơi tiền tuyến?

Có những đêm dài nghe tiếng súng vọng về từ xa. Có những ngày chờ đợi thư mà lòng nóng như lửa đốt. Có những lúc nhìn thấy những người vợ khác nhận được tin dữ mà tim mình như ngừng đập.

Nhưng chưa bao giờ tôi trách chàng.

Bởi tôi hiểu rằng nếu ai cũng chỉ nghĩ đến gia đình riêng mình thì ai sẽ đứng lên bảo vệ đất nước?

Nếu ai cũng sợ hy sinh thì tự do sẽ thuộc về ai?

Tôi hiểu vì sao chàng khoác áo lính.

Tôi hiểu vì sao chàng chấp nhận hiểm nguy.

Và chính sự hiểu biết ấy đã giúp tôi đủ sức mạnh để chờ đợi.

Những năm tháng chiến tranh không chỉ thử thách người lính ngoài mặt trận mà còn thử thách những người vợ nơi hậu phương. Chúng tôi không cầm súng nhưng cũng chiến đấu theo cách của mình.

Chúng tôi chiến đấu với nỗi cô đơn.

Chiến đấu với lo âu.

Chiến đấu với thiếu thốn.

Chiến đấu với nước mắt.

Nhiều lần cuộc sống trở nên khó khăn đến mức tưởng như không thể vượt qua. Có lúc gạo trong nhà chẳng còn bao nhiêu. Có khi con đau bệnh mà chồng đang ở tận nơi xa. Có những ngày mưa gió nhìn đàn con thơ mà lòng quặn thắt.

Nhưng rồi tôi lại tự nhủ:

“Anh ấy ngoài kia còn gian khổ gấp trăm lần.”

Thế là tôi lại đứng lên.

Lại tiếp tục chèo chống mái gia đình.

Lại tiếp tục nuôi dạy các con.

Lại tiếp tục cầu nguyện cho người mình yêu thương nhất.

Chồng tôi chính là nguồn sức mạnh ấy.

Chàng không ở bên cạnh mỗi ngày, nhưng hình ảnh của chàng luôn hiện diện trong trái tim tôi.

Chàng cho tôi lòng can đảm.

Chàng cho tôi niềm tin.

Chàng cho tôi lý do để tiếp tục bước tới dù cuộc đời có khắc nghiệt đến đâu.

Có người hỏi tôi tại sao lại có thể chịu đựng nhiều đến vậy?

Tôi chỉ mỉm cười.

Bởi vì tôi biết mình đang sống cho những điều lớn hơn bản thân mình.

Đó là gia đình.

Đó là trách nhiệm.

Đó là tự do.

Đó là quê hương.

Tôi quyết tâm nuôi dưỡng các con nên người. Tôi luôn dạy chúng phải sống tử tế, biết yêu thương đồng loại, biết kính trên nhường dưới, biết phân biệt điều phải điều trái.

Tôi muốn chúng lớn lên với tư cách của người cha mà chúng hằng kính yêu.

Tôi muốn chúng hiểu rằng cha chúng đã không chiến đấu vì quyền lực hay danh lợi.

Cha chúng chiến đấu vì tự do.

Vì quyền được sống như một con người.

Vì quyền được nói lên sự thật.

Vì quyền được xây dựng tương lai bằng sự chăm chỉ làm việc của mình.

Tôi muốn các con hiểu rằng có những giá trị đáng quý hơn tiền bạc.

Đó là danh dự.

Đó là lòng yêu nước.

Đó là nhân phẩm.

Đó là trách nhiệm đối với đồng bào và dân tộc.

Tôi học cách chờ đợi.

Tôi học cách chịu đựng.

Tôi học cách giấu nước mắt vào trong.

Có những đêm chỉ biết ôm con nhìn lên bàn thờ cầu nguyện.

Có những ngày phải một mình quán xuyến mọi việc trong nhà.

Có những lúc nghe tin chiến sự dữ dội, lòng như có hàng ngàn mũi dao đâm vào tim.

Nhưng tôi vẫn đứng vững.

Bởi tôi biết nơi chiến trường, chàng còn gian nan gấp bội.

Tình yêu của tôi dành cho chàng không chỉ là sự thương nhớ mà còn là lòng kính phục.

Kính phục ý chí kiên cường.

Kính phục nhân cách ngay thẳng.

Kính phục tinh thần trách nhiệm của một người quân nhân chân chính.

Rồi biến cố lịch sử ập đến.

Đất nước đổi thay.

Biết bao gia đình tan tác.

Biết bao người lính bị đày đọa trong lao tù.

Biết bao người vợ phải gánh vác cả gia đình trên đôi vai gầy yếu.

Gia đình tôi cũng không nằm ngoài số phận ấy.

Những năm tháng khó khăn tưởng chừng không thể vượt qua.

Có lúc cơm không đủ ăn.

Có lúc tương lai mịt mờ như màn đêm không ánh sáng.

Có lúc bất công phủ xuống cuộc đời như những cơn giông bão không dứt.

Nhưng chưa một lần tôi trách chồng mình.

Chưa một lần tôi nghĩ rằng giá như ngày xưa mình chọn một con đường khác.

Không.

Tôi vẫn luôn tin rằng mình đã chọn đúng.

Những biến động của thời cuộc đã đem đến cho gia đình chúng tôi biết bao thử thách. Có lúc tưởng như mọi công lao và hy sinh đều bị phủ nhận. Có lúc bất công khiến lòng người đau đớn.

Nhưng tôi chưa từng khuất phục.

Bởi sự thật vẫn là sự thật.

Những người lính Việt Nam Cộng Hòa đã chiến đấu bằng tất cả lòng yêu nước của mình.

Họ chiến đấu để bảo vệ quê hương khỏi chiến tranh và bạo lực.

Họ chiến đấu để gìn giữ quyền tự do của người dân.

Họ chiến đấu với niềm tin rằng một ngày mai tốt đẹp hơn sẽ đến cho dân tộc.

Chính niềm tin ấy cũng là niềm tin của tôi.

Dù trải qua bao nhiêu gian nan, tôi vẫn không để lòng mình hóa cay đắng.

Dù gặp bao nhiêu nghịch cảnh, tôi vẫn không đánh mất hy vọng.

Dù thời gian có trôi qua bao lâu, tôi vẫn giữ nguyên sự kính trọng đối với người chồng quân nhân của mình.

Tôi vẫn cầu nguyện cho chàng.

Vẫn yêu thương chàng như ngày đầu gặp gỡ.

Vẫn tự hào khi nhắc đến màu áo mà chàng đã khoác lên người.

Bởi tôi biết rằng đằng sau màu áo ấy là biết bao hy sinh, biết bao trách nhiệm và biết bao tình yêu dành cho quê hương.

Hôm nay nhìn lại chặng đường đã qua, tôi có thể nói với tất cả lòng chân thành rằng:

Nếu được chọn lại từ đầu, tôi vẫn chọn làm vợ một chiến sĩ Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa.

Tôi vẫn sẽ chờ đợi.

Vẫn sẽ yêu thương.

Vẫn sẽ đồng hành.

Vẫn sẽ giữ gìn mái ấm gia đình trong mọi hoàn cảnh.

Vẫn sẽ dạy các con sống xứng đáng với những gì cha chúng đã hy sinh.

Bởi cuộc đời có thể đổi thay, thời cuộc có thể đảo điên, nhưng chân lý không bao giờ thay đổi.

Tình yêu sắt son, chân thành không thay đổi.

Danh dự không thay đổi.

Lòng yêu nước không thay đổi.

Và niềm tin vào tự do cũng không bao giờ thay đổi.

Tôi tin rằng sau những đêm dài rồi sẽ có bình minh.

Sau những giông bão rồi sẽ có ngày trời quang mây tạnh.

Sau những mất mát rồi sẽ có sự hồi sinh.

Và dù cuộc đời có đặt trước mặt chúng tôi bao nhiêu thử thách nữa, tôi vẫn sẽ ngẩng cao đầu mà nói:

“Tôi là vợ của một chiến sĩ Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa.”

Đó là niềm vinh dự lớn nhất đời tôi.

Tôi là vợ của một chiến sĩ Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa.

Đó là niềm hãnh diện của cả cuộc đời tôi.

Và dù phải đi qua bao nhiêu thử thách nữa, tôi vẫn sẽ giữ nguyên niềm hãnh diện ấy cho đến hơi thở cuối cùng.

Một niềm vinh dự mà tôi sẽ mang theo cho đến ngày nhắm mắt xuôi tay.

– De Nguyen

Nguồn: https://www.facebook.com/groups/1118030728390893/user/61582900298210